KÜLTÜR

Güney Afrika'da Kölelikten Özgürlüğe Uzanan Renkli Bir Gelenek: Kaapse Klopse Karnavalı

Cape Town şehrinde, sömürge ve kölelik döneminin kısıtlamalarına karşı başkaldırı olarak doğan ve yüzyıllar içinde şehrin en büyük sokak festivaline dönüşen "Kaapse Klopse Karnavalı", bugün çok kültürlülüğün ve özgürlüğün simgesi olarak kutlanıyor.


Halk arasında "İkinci Yeni Yıl" olarak da anılan karnaval, ataları Hollandalı sömürgeciler tarafından 17. yüzyıldan itibaren Güneydoğu Asya'dan köle ve siyasi sürgün olarak Cape Town'a getirilen Müslüman Cape Malay topluluğunun en önemli kültürel etkinliklerinden biri durumunda.

Afrikaans dilinde "Cape Kulüpleri" anlamına gelen Kaapse Klopse'nin tarihi, sömürge dönemindeki kölelerin sadece 2 Ocak'ta izinli sayıldığı tarihi uygulamadan alıyor.

Cape Town sokaklarında renk cümbüşü

Aylarca süren hazırlıkların ardından, banjo, davul ve trompetler eşliğinde yürüyen 'Klopse' ekipleri, boyalı yüzleri, parlak saten kostümleri ve geleneksel 'Ghoema' ritimleriyle Cape Town sokaklarını renk cümbüşüne çeviriyor

Karnaval, sadece görsel şölen sunmakla kalmayıp, sömürge ve apartheid döneminde şehir merkezine girmeleri kısıtlanan toplulukların, bugün aynı sokaklarda şarkılar söyleyerek özgürlüklerini ve varoluşlarını kutlamalarını simgeliyor.

Atalarının yaşadığı acıları neşeye ve müziğe dönüştüren bu yürüyüş, bir eğlence aracı olmanın ötesinde, kültürel kimliğin kuşaktan kuşağa aktarıldığı bir direniş ve hafıza tazeleme ritüeli anlamı taşıyor.

Karnavala "Cuma" düzenlemesi

Geleneksel olarak her yıl 2 Ocak'ta düzenlenen festival, bu yıl tarihin cuma gününe denk gelmesi nedeniyle, etkinliğin ana unsuru olan Cape Malay toplumunun dini hassasiyetleri gözetilerek 5 Ocak'ta yapıldı.

Hafta içine alınmasına rağmen katılımın yoğun olduğu etkinlikte, tarihi "District Six" semtinden harekete geçen ve Somerset Caddesi güzergahını takip eden kortejde, yaklaşık 20 bin müzisyen ve dansçı yer aldı.

Sıcak havaya rağmen cadde boyunca kaldırımları dolduran on binlerce izleyici, kamp sandalyeleri ve şemsiyeleriyle renkli korteje eşlik etti.

Her biri kendine has renkleri taşıyan 30'dan fazla grup, geleneksel Ghoema müziği ezgilerinin coşkun ritimleri eşliğinde dans ederek izleyicileri selamladı.

Sabah saatlerinde başlayan karnaval, akşam saatlerinde DHL Stadyumu'ndaki koro ve kostüm yarışmalarıyla noktalandı.

"O zamanlar yüzlerimizi boyamak zorundaydık"

Klopse grubu üyelerinden Desmond, AA muhabirine yaptığı açıklamada, karnavaldaki yüz boyama geleneğinin, kimliklerini gizlemek zorunda kaldıkları sömürge ve apartheid döneminden geldiğini belirterek "Yıllar önce Güney Afrika'da aynı bölgede yaşıyorduk. O zamanlar yüzlerimizi boyamak zorundaydık, hem kendimizi cesaretlendirmek için hem de patronların kim olduğumuzu anlamaması için. Yoksa sorun yaşardık." diye konuştu.

Desmond, katılımcıların rengarenk parlak saten kostümlerinin, Kaapse Klopse grupları arasında tarihi rekabete dayandığına dikkati çekerek "Her takımın farklı bir rengi var. Eskiden de böyleydi. Hepimiz bunu böyle yapıyoruz. Bu, bir yarışma gibi." ifadelerini kullandı.

Etkinliğe en geniş kortejle katılan gruplarından "London All Stars" üyelerinden Ahmad Davids ise Cape Town'ın en önemli müzik ve dans etkinliklerinden biri olarak tanımladığı karnavala katılan grupların, şehrin farklı mahallelerini temsil ettiğini söyledi.

Davids, kendilerinin de Cape Malay ve renkli toplulukların yoğunlukla yaşadığı Mitchells Plain bölgesini temsil ettiğini belirterek "Bu yıl harika bir etkinlik oluyor. Çok sayıda grup katılım gösterdi. Rekabet yüksek, heyecanlıyız." dedi.