EKONOMİ

Emtia Piyasalarında Güçlü Dolar ve Azalan Jeopolitik Riskler Öne Çıktı

Emtia piyasalarında tamamlanan haftada, ABD ile İran arasında sürdürülen uzlaşı süreci, ABD Merkez Bankasının (Fed) sıkı para politikasını koruyacağına ilişkin beklentiler ve dolar endeksindeki yükseliş fiyatlamalarda etkili oldu.

ABD-İran görüşmelerindeki olumlu seyir ve Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin hızlanması, enerji piyasalarında çatışmalar nedeniyle oluşan jeopolitik risk primini azaltırken Brent petrol fiyatlamaları savaş öncesindeki seviyelere geriledi.

ABD'de Fed'in enflasyon göstergesi olarak yakından izlediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi mayısta aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 3,4 arttı.

Verinin ardından Fed'in yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceğine ilişkin beklentiler bir miktar zayıflasa da dolar endeksindeki güçlü seyir emtia fiyatlamaları üzerinde baskı oluşturmayı sürdürdü.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 10 baz puan azalışla yüzde 4,37'de kapanırken dolar endeksi güçlü duruşunu sürdürerek 101,5 seviyesine çıktı ve böylece 13 Mayıs 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Endeks haftalık bazda yüzde 0,5 artış kaydetti.

Değerli metallerde güçlü dolar baskısı

Değerli metallerde tamamlanan haftada, Fed'in sıkı para politikasını koruyacağına ilişkin beklentiler ve dolar endeksindeki yükseliş fiyatlamaları baskıladı.

Faizlerin yüksek seviyelerde kalacağı beklentisi, faiz getirisi bulunmayan değerli metallere yönelik talebi azaltırken dolar endeksinin güçlenmesi de bu ürünlerin diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından maliyetini artırdı.

Altının ons fiyatı hafta içinde 4 bin dolar seviyesinin altını test ederken haftayı 4 bin 81 dolar civarında tamamladı.

Gümüşün hem değerli metal hem de sanayi üretimine duyarlı bir emtia olması, satışların altına kıyasla daha sert gerçekleşmesinde etkili oldu.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 9, paladyumda yüzde 4,2, platinde yüzde 2,2 ve altında yüzde 1,8 geriledi.

Tarım emtialarında hava koşulları belirleyici oldu

Tarım emtialarında da ABD'nin Orta Batı bölgesindeki hava tahminleri, Hindistan'daki muson yağışları, Kuzey Yarım Küre'de devam eden hasat ve Batı Afrika'daki aşırı yağışlar fiyatlamalarda öne çıktı.

Soya fasulyesinde ABD'nin Orta Batı bölgesine yönelik sıcak ve kurak hava tahminleri ürün gelişimine ilişkin endişeleri artırırken Çin talebinin canlanabileceğine yönelik beklentiler de yükselişe katkı sağladı.

Buğdayda Kuzey Yarım Küre'de hasadın hızlanması, Karadeniz Bölgesi'nden ihracatın devam etmesi ve üretim görünümünün iyileşmesi fiyat baskısı oluşturdu.

Mısırda ABD'deki ürün koşullarının olumlu seyretmesi, Brezilya ve Arjantin'deki yüksek üretim beklentileri ile petrol fiyatlarındaki düşüşün etanol üretim marjlarını baskılaması etkili oldu.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 7,3 ve soya fasulyesinde yüzde 1,1 artarken, buğdayda yüzde 4,1 ve mısırda yüzde 0,9 geriledi.

Kahvede Brezilya'nın önemli üretim bölgelerinde önceki haftalarda görülen aşırı yağışların hasat ve ürün kalitesine ilişkin oluşturduğu endişeler etkili oldu.

Kakaoda ise Fildişi Sahili ve Gana'daki üretim bölgelerinde etkili olan aşırı yağışların sel ve bitki hastalığı riskini artırması sert yükselişe neden oldu.

Üreticilerin yüksek gübre ve tarımsal ilaç maliyetleri nedeniyle yeterli girdi kullanamaması ve yeni sezona ilişkin satışların yavaşlaması da fiziki arz endişelerini güçlendirdi.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 3 ve kahvede yüzde 2,3 artarken pamukta yüzde 4,4 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 20,5 yükselişle tamamladı.